
Սյունիքի մարզը Հայաստանի ամենագեղեցիկ և խորհրդավոր անկյուններից է՝ հայտնի իր լեռներով, խոր կիրճերով, անտառներով և հին պատմությամբ։ Մարզի գլխավոր տեսարժան վայրերից են Տաթևի վանքը, «Տաթևեր» ճոպանուղին, Խնձորեսկի կախովի կամուրջը, Գորիս քաղաքը և Զորաց քարերը՝ Քարահունջը։ Սյունիքը նաև կարևոր հոգևոր ու մշակութային կենտրոն է, որտեղ պահպանվել են միջնադարյան վանքեր, բերդեր և հին քարայրային բնակավայրեր։

Վայոց ձորի մարզը Հայաստանի ամենագողտրիկ և պատմական մարզերից է, որը հայտնի է իր լեռնային բնությամբ, կարմրավուն ժայռերով, գինեգործական ավանդույթներով և հնագույն հուշարձաններով։ Մարզի գլխավոր տեսարժան վայրերից են Նորավանքի վանական համալիրը, Արենի-1 քարանձավը, Ջերմուկ առողջարանային քաղաքը, Սմբատաբերդը և Արփայի կիրճը։ Վայոց ձորը համարվում է հայկական գինեգործության կարևոր կենտրոններից մեկը, իսկ Արենի գյուղը հայտնի է իր գինու մշակույթով և տեղական գինիներով։

Արարատի մարզը Հայաստանի ամենանշանակալի պատմամշակութային և գյուղատնտեսական մարզերից է՝ հայտնի իր բերրի Արարատյան դաշտով և Արարատ լեռան հիասքանչ տեսարաններով։ Մարզի գլխավոր տեսարժան վայրերից է Խոր Վիրապի վանքը, որտեղից բացվում է Արարատի ամենագեղեցիկ համայնապատկերներից մեկը։ Արարատը կարևոր է նաև Հայաստանի քրիստոնեական պատմության մեջ, քանի որ Խոր Վիրապը կապված է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի և քրիստոնեության ընդունման պատմության հետ։ Մարզում կարելի է այցելել նաև Դվինի հնավայր, Արտաշատի շրջակայք և ծանոթանալ Հայաստանի հին մայրաքաղաքների պատմությանը։

Արմավիրի մարզը Հայաստանի ամենակարևոր պատմական և հոգևոր կենտրոններից է, որը գտնվում է Արարատյան դաշտի սրտում։ Մարզի գլխավոր տեսարժան վայրերից են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը, Էջմիածնի Մայր տաճարը, Սուրբ Հռիփսիմե և Սուրբ Գայանե եկեղեցիները, ինչպես նաև Զվարթնոցի տաճարի ավերակները։ Էջմիածինը համարվում է հայ ժողովրդի հոգևոր կենտրոնը և կարևոր ուխտավայր է ինչպես հայերի, այնպես էլ օտարերկրյա զբոսաշրջիկների համար։

Արագածոտնի մարզը Հայաստանի ամենագեղեցիկ լեռնային մարզերից է, որը հայտնի է Արագած լեռով՝ Հայաստանի ամենաբարձր գագաթով։ Մարզը հարուստ է պատմական հուշարձաններով, միջնադարյան վանքերով, բերդերով և հին բնակավայրերով։ Գլխավոր տեսարժան վայրերից են Ամբերդ ամրոցը, Սաղմոսավանքը, Հովհաննավանքը, Բյուրականի աստղադիտարանը և Հայոց այբուբենի հուշարձանը։ Արագածոտինը հետաքրքիր է նաև բնության սիրահարների համար՝ լեռնային ճանապարհներ, մաքուր օդ, գեղեցիկ ձորեր և Արագածի լանջերից բացվող տեսարաններ։

Կոտայքի մարզի գլխավոր տեսարժան վայրերից են Գառնիի հեթանոսական տաճարը, Գեղարդի վանքը, «Քարերի սիմֆոնիա» բնական հուշարձանը, Չարենցի կամարը և Ծաղկաձորը։ Գեղարդի վանքը ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում և համարվում է Հայաստանի կարևոր հոգևոր կենտրոններից մեկը։ Ծաղկաձորը հայտնի է որպես հանգստի և ձմեռային սպորտի կենտրոն՝ ճոպանուղով, լեռնադահուկային հնարավորություններով և մաքուր օդով։

Գեղարքունիքի մարզի գլխավոր հարստությունը Սևանա լիճն է՝ Կովկասի ամենամեծ բարձրադիր լճերից մեկը։ Մարզի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից են Սևանավանքը, Հայրավանքը, Նորատուսի խաչքարերի դաշտը, Սևանի թերակղզին և Վարդենյաց լեռնանցքը։ Սևանը տուրիստներին գրավում է իր կապույտ ջրերով, լողափերով, ձկնային խոհանոցով և ամառային հանգստի հնարավորություններով։ Գեղարքունիքը հետաքրքիր է նաև պատմության սիրահարների համար, քանի որ այստեղ պահպանվել են հին վանքեր, խաչքարեր և միջնադարյան մշակույթի բացառիկ նմուշներ։

Տավուշի մարզը Հայաստանի ամենականաչ և անտառապատ մարզերից է, որը հաճախ անվանում են հայկական «փոքր Շվեյցարիա»։ Մարզի գլխավոր տեսարժան վայրերից են Դիլիջան քաղաքը, Դիլիջանի ազգային պարկը, Հաղարծնի և Գոշավանքի վանքերը, Պարզ լիճը և Իջևանի շրջակայքի գեղեցիկ անտառները։ Տավուշը հայտնի է իր մեղմ կլիմայով, մաքուր օդով, լեռնային բնությամբ և հանգստի համար հարմար միջավայրով։ Այստեղ զբոսաշրջիկները կարող են համատեղել վանական համալիրների այցելությունը, անտառային զբոսանքները, լճերի մոտ հանգիստը և գյուղական տուրիզմը։

Լոռու մարզի գլխավոր տեսարժան վայրերից են Հաղպատի և Սանահինի վանքերը, որոնք ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Լոռիում կարելի է այցելել նաև Օձունի եկեղեցի, Ախթալայի վանք, Լոռի բերդ, Դսեղ գյուղը և Ստեփանավանի Դենդրոպարկը։ Լոռին հատկապես գրավիչ է նրանց համար, ովքեր սիրում են բնություն, վանական ճարտարապետություն, կիրճեր, քայլարշավներ և գյուղական հանգիստ։

Շիրակի մարզի կենտրոնը Գյումրին է՝ Հայաստանի երկրորդ խոշոր քաղաքը և կարևոր մշակութային կենտրոններից մեկը։ Այստեղ զբոսաշրջիկները կարող են այցելել Կումայրի պատմական թաղամաս, Սև բերդ, Վարդանանց հրապարակ, Յոթ Վերք եկեղեցի և Քաղաքային կենցաղի թանգարան։ Շիրակի մարզում կարևոր տեսարժան վայրերից են նաև Մարմաշենի վանքը, Հառիճավանքը և Արփի լճի ազգային պարկը։ Մարզը հայտնի է սև տուֆից կառուցված շենքերով, գյումրեցու հյուրընկալությամբ, ավանդական խոհանոցով և կենդանի քաղաքային մշակույթով։

Երևանը Հայաստանի մայրաքաղաքն է և երկրի մշակութային, վարչական ու զբոսաշրջային գլխավոր կենտրոնը։ Քաղաքի ամենահայտնի վայրերից են Հանրապետության հրապարակը, Կասկադ համալիրը, Օպերայի թատրոնը, Մատենադարանը, Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը և Էրեբունի թանգարան-ամրոցը։ Երևանը համարվում է հին պատմություն ունեցող քաղաք, որի պատմական արմատները կապվում են Էրեբունի բերդաքաղաքի հետ՝ հիմնադրված մ.թ.ա. 782 թվականին։ Քաղաքը հայտնի է իր վարդագույն տուֆից կառուցված շենքերով, ջերմ մթնոլորտով, բացօթյա սրճարաններով և աշխույժ երեկոյան կյանքով։ Տուրիստները կարող են այստեղ վայելել հայկական խոհանոցը, այցելել թանգարաններ, զբոսնել կենտրոնական փողոցներով և բացահայտել ժամանակակից ու պատմական Երևանի համադրությունը։ Երևանը հարմար ուղղություն է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են մեկ վայրում զգալ Հայաստանի պատմությունը, մշակույթը, արվեստը և քաղաքային կոլորիտը։